2014ko Irailak 17, Asteazkena. 11:00


BILATZAILEA


PUBLIZITATEA

ENARA GARCIA / CARMEN LARRAÑAGA: “Gurasoak inoiz gehiago ikusi ez zituzten umeak joan ziren atzerrira”

1936. urtean Gerra Zibila hasi zen Espainian eta askok erbestera jo zuten sarraskitik ihes, tartean umeak. Eibartik ere ahal den moduan kanpora jo zuten gaztetxo askok, eta Ego Ibarra horien izen, datu eta argazkiak batzen dabil azken asteotan. Ikerketan lanean diharduten Enara Garcia eta Carmen Larrañagarekin egon gara berbetan.

-Gerrako Umeen datu eta testigantzak ari zarete jasotzen. Zertan datza ikerketak?
Enara: Gerra Zibilean Eibartik atzerrira joan ziren umeen gainean ikerketegiten dihardugu, Errusia, Ingalaterra, Belgika eta Frantziara joan zirenak. Datuak biltzen ari gara: euren izen-abizenak, jaiotze-data, zenbat urterekin joan ziren atzerrira, gurasoen izenak, non bizi ziren, nora joan ziren atzerrira (lurraldea, herria eta, ahal baldin bada, zein ibilbide egin zuten, askotan batetik bestera mugitzen zirelako), ea bueltatu ziren, noiz bueltatu ziren, bizirik jarraitzen duten ala ez, eta abar.
-Zer da orain arte jaso duzuena?
Carmen: Jende asko etorri da gugana.
Enara: Joan den ostiralera arte 151 izen geneuzkan, baina asteburuan egunkarian agertu zen berria eta 9 izen gehiago jaso ditugu gaur (elkarrizketa astelehean egin zen), beraz, guztira 164 izen ditugu oraingoz.
-Noiz hasi zineten ikerketarekin?
Enara: Orain dela hilabete ekin genion ikertzeari.
-Zein adin tartetako umeak ziren erbestera joan zirenak?
Carmen: 5 eta 12 urte bitarteko umeen berri izan dugu ikerketa hasi
dugunean.
Enara: Eta orain jakin dugu 5 urte baino gutxiagoko umeak ere joan zirela. Txikienak (justu gaur deitu du senitarteko batek) 18 hilabete zituen eta bere anaiarekin joan zen itsasontzian, baina bidaian hil zen. Detaile gogorra da.
Carmen: Pentsa nola elikatu behar ziren ume biak, anaia handia eta txikia, itsasontzian... hori oso zaila da.
-Noiz amaituko da ikerketa?
Enara: 3 hilabeteko lana izatea dago aurrekusita.
Carmen: Hori da ezarrita dagoena. Enarak lan handia egiten dihardu ikerketan eta ea amaitzen dugun denbora honetan. Behintzat ikerketa eginda lagatzea nahiko genuke.
-Zein da ikerketaren helburua? Libururen bat kaleratzea aurreikusten duzue?
Carmen: Lehenik ikerketa egitea da gure asmoa. Gero, udan gutxi
gora behera, Gerrako Umeei omenaldi antzeko bat egitea gustatuko litzaiguke, zerbait polita, izan ere, ume hauetariko asko oraindik bizirik dago. Momentuz Enara informazioa jaso eta jaso dabil, argazkiak batzen, izenak, gutunak... Horren gainean lana egin eta gero ikusiko dugu ea zer egin daitekeen.
-Aurretik bazegoen jasota zerbait Gerra Zibileko Eibarko umeen gainean?
Enara: Ez, lehen aldia da horrelako zerbait egiten dena hemen Eibarren.
Carmen: Enara da honen gainean ikertzen duen lehena. Argazki asko jasotzen ari gara, eta informazio batek beste batengana eramaten gaitu eta horrela gabiltza lanean.
-Urte asko pasa dira Gerra Zibila gertatu zenetik. Zaila da zuek behar duzuen informazioa jasotzea?
Carmen: Urteetan zehar hainbat gauza galdu egin dira eta jendea ere falta da.
Enara: Horregatik eskatu diogu laguntza jendeari, gugan etortzeko, datu
berriak emateko, eta abar. Gerta liteke guk daukagun artxiboko listetan norbait ez agertzea, baina agertu behar zena.
-Nora joan ziren gehien bat ume eibartarrak?
Enara: Hemendik Errusiara joan ziren gehienak eta oso ondo dokumentatuta daude gainera. Frankok Gerra Zibila irabazi eta ez zuen harreman diplomatikorik Errusiarekin. Beraz, Stalin hil eta gero (1953an hil zen) etorri ziren ume horiek bueltan.
Carmen: Nik oroitzen dut nola harrera egin zitzaien etxera bueltan. Untzagan banku baten gainean egon nintzela gogoratzen dut egun hartan.
-Asko etorri ziren?
Enara: Bai, izan ere aurretik ez zuten izan baimenik bueltatzeko.
-Atzerrira joandako ume hauek zein helmuga zeukaten herrialde haietan: familien etxeetara joan ziren, aterpeetara...?
Enara: Lurraldeen araberakoa zen hori. Errusian Umeen Etxeetara joan
ziren eta, kasuen arabera, etxe batetik bestera, etxe batean... ibili ziren
gero. Ingalaterran kanpamentu batera joan ziren lehenik, uste zutelako 3
hilabeteko egonaldia egingo zutela han. Gero, ikusi zuten luzatu egingo zela egonaldia, eta beste kanpamentu batzuetara edo etxeetara bidali zituzten. Frantziara joan zirenen kasuan, ikusi dugu familiek hartu zituztela. Eta Belgikara jo zutenak ere familietan egon ziren.
-Nola lortu zuten kanpamentu edo familiek hemendik joandako umeak onartu eta hartzea?
Carmen: Hemendik joan aurretik oso ondo antolatuta zegoen dena.
Errepublikako Gobernuak eta Eusko Jaurlaritzak antolatutako zerbait izan zen. Orduan ez zegoen ordenagailurik eta telefonoak ziren bezalakoak ziren, baina harritzekoa da nola antolatu zuten guzti hau.
Enara: Gertatu zen, bestetik, kasu batzuetan gurasoek gezurra esan zutela euren umeen adinean. Nola gehienez 18 urte izan zitezkeen joan ahal izateko, gehiago zituztenei urteak kentzen zizkieten.
-Umeak bakarrik edo gurasoren batekin joan ziren erbestera?
Enara: Pertsonalarekin: irakasleekin, medikuekin, apaizekin eta batzuetan
gurasoren batek ere lagundu zien, baina oso arraroa zen hori.
-Gertatu zen, beraz, agian inoiz ez gehiago ikustea berriz euren gurasoak.
Enara: Bai, hala da.

Iritzia eman:

 

1 iritzi eman dira

Iritzi berri bat idatzi ezazu

  • Vir Basurto. Eguna: 2012.02.28. Ordua: 17.01.19


    Lotsagarria iruditzen zait PP alderdiko kide batek ikerketa honetan parte hartzea, izan ere, ezin da ahaztu 1936ko estatu golpea nork eman zuen eta 40 urteko diktadura nork mantendu zuen eta nor egon zen diktadura horren babespean. Barnea pizten zait aitxitxa amamek kontatutakoaren ostean Madrilen Memoria Historikoaren Legearen kontra egin duen alderdiko ordezkariak izatea gure herrian gerrako umeen ikerketan parte hartzen dabilena eta udarara begira omenaldia prestatzen dabilena. Benetan lotsagarri. Ezin da guztiekin ondo geratu, bakoitzak zeinen alde ta zeinen kontra dagoen adierazten hasteko ordua dela iruditzen zait. Ezin da egon gerrako umeen alde, gerra hori sortu zuenaren kontra aurretik bere burua agertu gabe.

Iragarki laburrak

subir

  • 6. Denetarik

    6.3 Galdu/Aurkitu

    - Zapatu gauean Eibarren hartutako taxian nire Samsung S2 mugikorra jaso zuen mutilari: bateriarik gabe egongo da eta mesedez deituidazu. 666 32 97 28.


bajar

HAUTESKUNDEAK 2012

Elkarrizketak

subir

  • Gorka Tagle, Kantabriako Etxea: "Abesbatzako kideak Lambrettetan jaitsiko dira bihar"

    Bihartik (zapatua, hilak 13) aurrera Kantabriako Etxekoek Bien Aparecida amabirjinaren jaiak ospatuko dituzte eta, urteroko moduan, Kantabria aldeko musika eta bestelakoekin gozatzeko aukera egongo da herritik irtetzeko premia izan barik. Horiek antolatzen jardun duen lantaldeko kidea den Gorka Taglek kontatu dizkigu jaiaren nondik norakoak.

    - Zer prestatu duzue aurtengo jaietarako?Bihar arratsaldetik ekingo diogu egitarauari, 19.00etan...


  • Aiora Renteria (Zea Mays): "Indarrez beteriko kontzertua eskainiko dugu"

    - Nolako uda ari da izaten? Kontzertu asko ematen zabiltzate? Uda potentea izan dugu eta oraindik...


  • Antonio Herrero, maketagilea: "Planoei jarraituta, eskalan egiten ditut maketak"

    Bizitza osoa beharrean eman eta gero, jubilatzean zaletasunen bat garatzera animatzen dira asko. Horietako bat da Antonio Herrero: tailerrean beharra egiteari laga eta, libre zituen ordu horiek betetzearren, denborapasa ekin zion etxeen eta bestelako eraikinen maketak egiteari. Horietako batzuk datorren barixakuan, ekainaren 20an, 12.00etan Ipuruako jubilatu etxean inauguratuko duten erakusketan ikusteko aukera izango da, baina aurretik bere zaletasunaren inguruan berbetan egon gara.

    - Nolatan hasi zinen maketak egiten?Orain dela hamaika bat urte hasi nintzen honetan, jubilatu...


  • Arantza Alvarez, artista: "Denetarik margotzea gustatzen zait"

    Egunotan Arantza Alvarez Laskurain artista eibartarraren margoak eta eskulanak ikusteko aukera dago Topalekuan. Kolore bizi-biziak dituen erakusketa hilaren 22ra arte egongo da martxan eta ohiko ordutegiari jarraituta zabalduko dute, astegunetan 19.00etatik 21.00etara eta zapatu eta domeketan, berriz, 12.00etatik 14.00etara eta 19.00etatik 21.00etara.

    - Noiztik diharduzu margotzen?Orain dela bizpahiru urte Maite Arriagaren pintura tailerretako...


  • Joxean Goñi (El Conquistador): "Errespetuan oinarritu genituen harremanak guaranien tribuarekin"

    Eguaztenean, hilaren 11n, ...eta kitto!-k antolatutako mahai-ingurua izango da Portalean El Conquistador del Fin del Mundo ETB2ko programa arrakastatsuaren inguruan. Bertako nondik-norakoak azaltzen ahaleginduko dira Julian Iantzi aurkezlea, Jose Luis Korta kapitaina, Egoitz Txurruka “Txurru” Mallabiako lehiakidea eta Joxean Goñi zuzendaria. Portalean 19.30etatik aurrera izango denaren aurrerapen gisa, Goñik egindako galderei erantzun dizkigu.

    - “El Conquis”-aren inguruko liburua eta jokoa ere kaleratu duzue? Zergatik orain?Hamar urte...


  • Mikel Aparicio, arkitektua: "Errebal inguruarekin modu naturalean integratzen ahalegindu gara"

    Udalak Errebalen erabileren inguruan deitutako lehiaketa arkitektonikorako proposamenak jasotzeko epea amaituta, epai-mahaikideek aurkeztutakoen artean egokienak ikusi dituzten bost proiektuak hilaren erdialderako aukeratu zituzten: Errebal Ireki, Hiru Kubi, Leku Eraikina, Or Dago eta Agora Errebal, bereziki lehena gustatu zaiela azpimarratuta. Hala ere, eta lehiaketa deitu zutenean aurreratutakoari jarraituz, bost horiek jendeaurrean aurkeztuko dituzte arkitektuek: gaur (martitzena, hilak 3), 19.00etan Pleno aretoan eta bihar (eguaztena, hilak 4), ordu berean udaletxeko patioan prozesu parte-hartzailearen tailerra egingo da. Proiektu irabazlearen egileek 6.000 euroko saria jasoko dute eta udalak hori abiapuntutzat hartuko du lanak lehiaketara atera aurretik idatziko duen bete-beharrekoen orria erredaktatzeko. Errebal Ireki izeneko proposamena Ernesto Galvan Oliva, Unai Gomez Arriaran eta Mikel Aparicio Azpilicueta hirukotearena da. Azken hori lehiaketan parte hartu duen eibartar bakarra izan da eta, horregatik, zuzenean bere proposamenaren berri emateko eskatu diogu.

    - Nondik nora doa "Errebal Ireki" zuen proposamena?Hasieratik garbi ikusi genuen Errebal oso...


  • Jesus Gomez eta Mª Jose Reyes, sendagileak: "Zigarroa pizteko gogoak bakarrik minutu pare bat irauten du"

    Denok ikusi ditugu tabakoa betirako lagatzea agintzen diguten produktuak eta bestelakoak iragarkietan, baina askok ez dute jakingo gaur egun, norberaren sendagilearengana laguntza bila joanda, erretzeari lagatzen laguntzeko baliabide eta tratamenduak eskaintzen dituztela anbulategietako kontsultetan. Jesus Gomez eta Mª Jose Reyes tabakoari aurre egiten laguntzen duten sendagile horietako bi dira eta, besteak beste, orain dela urtebete abiatu ziren taldekako saioen berri eman digute.

    - Zuen kontsultara erretzeari laga nahi dion norbait ailegatzen denean, nola laguntzen...


  • Saioa Cabañas, argazkilaria: "Emarock-ek emakume musikariak agerian jarri nahi ditu"

    Maiatzaren 30ean Emarock dokumentala aurkeztuko dute Beleko tabernan, 18.30etan. Eta 20.30etan Emarock-en parte hartzen duten hiru emakume eibartar musikarik, Kokein-eko Zaloak, Napoka Iria-ko Mirenek eta Mursegoko Maitek, elkarrekin emanaldi akustikoa eskainiko dute. Emarock kontzertuetako argazkiekin erakusketa egiteko proposamenetik abiatuta jaio zen eta proiektuaren inguruko guztiak Saioa Cabañas (Gauilunak) argazkilariak azaldu dizkigu.

    - Nola sortu zen Emarock?Kontzertuetako argazkiekin Eibarren, Karrika tabernan erakusketa...


  • Pello Zabala, meteorologoa: "Tenporetan ez nuen sinesten. Gero ikasi dut interpretatzen"

    Pello Zabala, Urko Aristirekin batera, gurean izango dira gaur (martitzena, hilak 20), “Udarik izango al dugu?” hitzaldia eskaintzen. ...eta kitto!-k antolatutako ekitaldia arratsaldeko 19.00etan hasiko da gure lokalean (Urkizu, 11) eta sarrera librea izango da. Hori dela-eta, Pello Zabalarekin izan gara, hitzaldirako motorrak berotzen hasteko. Arantzazuko fraideak gaur egun Debagoienean egiten ditu eguneroko aurrerapenak, eta asteroko pronostikoak eskaintzen ditu Euskadi Irratian zapatuero. ETB-n tenporen berri ematea debekatu zioten eta sasoi batean baino lasaiago dabil orain: egunero zazpi aldiz ematen zuen eguraldiaren berri eta 700 egunez jarraian ematera heldu zen, inongo atsedenik hartu barik.

    - Nondik nora joko duzue Urko Aristik eta zuk zeuk hitzaldian?Hor bertan moldatuko gara, jendeak...


  • Javier Muguruza, musikaria: "Martxa honetan laster musika profesionala desagertu egin liteke"

    Jabier Muguruza kantautoreak Beste hogei bere azken diskoa aurkeztuko du gaur (barixakuan, hilaren 16an), Coliseoan (20.30etan). Bere taldean izango da Mireia Otzerinjauregi eibartarraren ahotsa ere. 12. diskoa du bere bakarreko ibilbidean eta azken urteotan baztertutako arlo literarioa ere berreskuratzeko asmoa azaldu digu, Atxagarekin beste errezitaldi bati ekitekoarekin batera.

    - Zelan definituko zenuke gurean aurkeztuko duzun zure azken lana? Zeren bila jo duzu...


bajar

Blog-ak

Kudeaketa

Diseinua eta gauzatzea

Laguntzailea