2014ko Urriak 25, Larunbata. 11:00


BILATZAILEA


PUBLIZITATEA

ENARA GARCIA / CARMEN LARRAÑAGA: “Gurasoak inoiz gehiago ikusi ez zituzten umeak joan ziren atzerrira”

1936. urtean Gerra Zibila hasi zen Espainian eta askok erbestera jo zuten sarraskitik ihes, tartean umeak. Eibartik ere ahal den moduan kanpora jo zuten gaztetxo askok, eta Ego Ibarra horien izen, datu eta argazkiak batzen dabil azken asteotan. Ikerketan lanean diharduten Enara Garcia eta Carmen Larrañagarekin egon gara berbetan.

-Gerrako Umeen datu eta testigantzak ari zarete jasotzen. Zertan datza ikerketak?
Enara: Gerra Zibilean Eibartik atzerrira joan ziren umeen gainean ikerketegiten dihardugu, Errusia, Ingalaterra, Belgika eta Frantziara joan zirenak. Datuak biltzen ari gara: euren izen-abizenak, jaiotze-data, zenbat urterekin joan ziren atzerrira, gurasoen izenak, non bizi ziren, nora joan ziren atzerrira (lurraldea, herria eta, ahal baldin bada, zein ibilbide egin zuten, askotan batetik bestera mugitzen zirelako), ea bueltatu ziren, noiz bueltatu ziren, bizirik jarraitzen duten ala ez, eta abar.
-Zer da orain arte jaso duzuena?
Carmen: Jende asko etorri da gugana.
Enara: Joan den ostiralera arte 151 izen geneuzkan, baina asteburuan egunkarian agertu zen berria eta 9 izen gehiago jaso ditugu gaur (elkarrizketa astelehean egin zen), beraz, guztira 164 izen ditugu oraingoz.
-Noiz hasi zineten ikerketarekin?
Enara: Orain dela hilabete ekin genion ikertzeari.
-Zein adin tartetako umeak ziren erbestera joan zirenak?
Carmen: 5 eta 12 urte bitarteko umeen berri izan dugu ikerketa hasi
dugunean.
Enara: Eta orain jakin dugu 5 urte baino gutxiagoko umeak ere joan zirela. Txikienak (justu gaur deitu du senitarteko batek) 18 hilabete zituen eta bere anaiarekin joan zen itsasontzian, baina bidaian hil zen. Detaile gogorra da.
Carmen: Pentsa nola elikatu behar ziren ume biak, anaia handia eta txikia, itsasontzian... hori oso zaila da.
-Noiz amaituko da ikerketa?
Enara: 3 hilabeteko lana izatea dago aurrekusita.
Carmen: Hori da ezarrita dagoena. Enarak lan handia egiten dihardu ikerketan eta ea amaitzen dugun denbora honetan. Behintzat ikerketa eginda lagatzea nahiko genuke.
-Zein da ikerketaren helburua? Libururen bat kaleratzea aurreikusten duzue?
Carmen: Lehenik ikerketa egitea da gure asmoa. Gero, udan gutxi
gora behera, Gerrako Umeei omenaldi antzeko bat egitea gustatuko litzaiguke, zerbait polita, izan ere, ume hauetariko asko oraindik bizirik dago. Momentuz Enara informazioa jaso eta jaso dabil, argazkiak batzen, izenak, gutunak... Horren gainean lana egin eta gero ikusiko dugu ea zer egin daitekeen.
-Aurretik bazegoen jasota zerbait Gerra Zibileko Eibarko umeen gainean?
Enara: Ez, lehen aldia da horrelako zerbait egiten dena hemen Eibarren.
Carmen: Enara da honen gainean ikertzen duen lehena. Argazki asko jasotzen ari gara, eta informazio batek beste batengana eramaten gaitu eta horrela gabiltza lanean.
-Urte asko pasa dira Gerra Zibila gertatu zenetik. Zaila da zuek behar duzuen informazioa jasotzea?
Carmen: Urteetan zehar hainbat gauza galdu egin dira eta jendea ere falta da.
Enara: Horregatik eskatu diogu laguntza jendeari, gugan etortzeko, datu
berriak emateko, eta abar. Gerta liteke guk daukagun artxiboko listetan norbait ez agertzea, baina agertu behar zena.
-Nora joan ziren gehien bat ume eibartarrak?
Enara: Hemendik Errusiara joan ziren gehienak eta oso ondo dokumentatuta daude gainera. Frankok Gerra Zibila irabazi eta ez zuen harreman diplomatikorik Errusiarekin. Beraz, Stalin hil eta gero (1953an hil zen) etorri ziren ume horiek bueltan.
Carmen: Nik oroitzen dut nola harrera egin zitzaien etxera bueltan. Untzagan banku baten gainean egon nintzela gogoratzen dut egun hartan.
-Asko etorri ziren?
Enara: Bai, izan ere aurretik ez zuten izan baimenik bueltatzeko.
-Atzerrira joandako ume hauek zein helmuga zeukaten herrialde haietan: familien etxeetara joan ziren, aterpeetara...?
Enara: Lurraldeen araberakoa zen hori. Errusian Umeen Etxeetara joan
ziren eta, kasuen arabera, etxe batetik bestera, etxe batean... ibili ziren
gero. Ingalaterran kanpamentu batera joan ziren lehenik, uste zutelako 3
hilabeteko egonaldia egingo zutela han. Gero, ikusi zuten luzatu egingo zela egonaldia, eta beste kanpamentu batzuetara edo etxeetara bidali zituzten. Frantziara joan zirenen kasuan, ikusi dugu familiek hartu zituztela. Eta Belgikara jo zutenak ere familietan egon ziren.
-Nola lortu zuten kanpamentu edo familiek hemendik joandako umeak onartu eta hartzea?
Carmen: Hemendik joan aurretik oso ondo antolatuta zegoen dena.
Errepublikako Gobernuak eta Eusko Jaurlaritzak antolatutako zerbait izan zen. Orduan ez zegoen ordenagailurik eta telefonoak ziren bezalakoak ziren, baina harritzekoa da nola antolatu zuten guzti hau.
Enara: Gertatu zen, bestetik, kasu batzuetan gurasoek gezurra esan zutela euren umeen adinean. Nola gehienez 18 urte izan zitezkeen joan ahal izateko, gehiago zituztenei urteak kentzen zizkieten.
-Umeak bakarrik edo gurasoren batekin joan ziren erbestera?
Enara: Pertsonalarekin: irakasleekin, medikuekin, apaizekin eta batzuetan
gurasoren batek ere lagundu zien, baina oso arraroa zen hori.
-Gertatu zen, beraz, agian inoiz ez gehiago ikustea berriz euren gurasoak.
Enara: Bai, hala da.

Iritzia eman:

 

1 iritzi eman dira

Iritzi berri bat idatzi ezazu

  • Vir Basurto. Eguna: 2012.02.28. Ordua: 17.01.19


    Lotsagarria iruditzen zait PP alderdiko kide batek ikerketa honetan parte hartzea, izan ere, ezin da ahaztu 1936ko estatu golpea nork eman zuen eta 40 urteko diktadura nork mantendu zuen eta nor egon zen diktadura horren babespean. Barnea pizten zait aitxitxa amamek kontatutakoaren ostean Madrilen Memoria Historikoaren Legearen kontra egin duen alderdiko ordezkariak izatea gure herrian gerrako umeen ikerketan parte hartzen dabilena eta udarara begira omenaldia prestatzen dabilena. Benetan lotsagarri. Ezin da guztiekin ondo geratu, bakoitzak zeinen alde ta zeinen kontra dagoen adierazten hasteko ordua dela iruditzen zait. Ezin da egon gerrako umeen alde, gerra hori sortu zuenaren kontra aurretik bere burua agertu gabe.

HAUTESKUNDEAK 2012

Elkarrizketak

subir

  • Leire Morketxo, kooperantea: "Batzen dugun diruarekin Peruko nekazariei lagunduko diegu"

    Zapatuan, hilaren 18an, Alboan, Egoaizia eta Aldatzen-en eskutik Jana ez da txantxa goiburuari jarraituta herri bazkari solidarioa egingo da Untzagan, hainbaten laguntzarekin. Bidezko merkataritzako osagaiak erabilita, eguerditik aurrera 400 lagunendako jatekoa prestatzen ibiliko dira. Jendea bazkarian parte-hartzera animatu nahi dute, bertan batzen duten diruari esker Peruko nekazariei laguntzeko proiektuak garatzen jarraitzeko aukera izango dute eta.

    - Nolatan bururatu zaizue horrelako ekitaldia antolatzea?Batetik gure moduko elkarteek beti...


  • Miren Narbaiza, Napoka Iria: "Gaurkoa berezia izaten ahalegindu gara"

    Orain dela hamar urte sortu zen Napoka Iria, Ander Mujika eta Miren Narbaizaren eskutik eta gaur Arnasten ikasteko berriz estudioko lanik berriena etxean aurkeztuko dute, Coliseo antzokiak 20.30etatik aurrera hartuko duen emanaldian. Napokako kide biei laguntzeko, gainera, luxuzko gonbidatu bi izango dira eszenatokian: musika elektronikoan oso ezaguna den Aitor Etxebarria eta Norman taldeari ahotsa ipintzen dion Beñat Narbaiza.

    - Nolakoa izango da gaurko kontzertua?Batez ere gure disko berriena, orain dela urtebete inguru...


  • Kike Amonarriz, soziolinguista: "Diskurtsoak eta praktikak, biak izan behar dira berriak euskeraren inguruan"

    Kike Amonarriz tolosarrak hitzaldia eskainiko du datorren eguaztenean (urriaren 15ean), 19.00etan hasita, ...eta kitto! Euskara Elkarteak Urkizun dituen lokaletan. XXI. mendeko euskaldunak: nola aldatu(ko) diren gauzak, kamarada! izenburua izango duen saioan, ohikoa duen baikortasuna erabiliko du euskararen gaur egungo egoera aztertzeko. Soziolinguista “denoi dagokigun” aldaketen aldekoa da, batez ere “belaunaldi bat joan eta beste ziklo baten aurrean gaudenean”. Dena dela, Amonarrizek onartzen du euskararen ingurukoa ezin dela “botoi bat sakatuz” konpondu. Bidean asmatu beharra ikusten du.

    - Zer adierazi nahi duzu hitzaldiaren izenburuarekin? Nondik nora jotzeko asmoa duzu saioan?Argi...


  • Gorka Errasti, udaleko inmigrazio teknikaria: "Etorkin gehienak, geure moduan, euren lanetik bizi dira"

    Asteleheneko bere hitzaldiak zabaldu ditu udaleko Inmigrazio alorrak eta Mugak-Gipuzkoako SOS Arrazakeriak-ek antolatutako Aurreiritzi eta estereotipoak desegiten II. Jardunaldiak. Datorren martitzenean Pepe Oleaga EHU-ko soziologoak Inmigrazioa: estereotipotik xenofobiara hitzaldia emango du eta hilaren 22an SOS Arrazakeriako Agustin Unzurrunzagak Aurreiritziak, baztertzea, arrazakeria eta muturreko eskuinak izenburukoa (biak 18.30etan, Portalean). Eta hilaren 29an mahai-ingurua hartuko du udaletxeko patioak. Horrekin batera, Zurrumurruak desegiten erakusketa ikus daiteke Untzagako jubilatu etxean, astegunetan 19.15etatik 21.15etara eta asteburuetan 12.00etatik 14.00etara.

    - Zein da zuk egiten duzun beharra?Udalaren Inmigrazio alorra 2004an sortu zen eta 2008az...


  • Iñigo Retegi (Arkigreen ): "Inbertsio txikia eginda asko hobetu daiteke"

    Arkitekto Teknikoa eta eraginkortasun energetiko eta erabilera berriztagarrien arloetan aditua da Iñigo Retegi. Arkitektuak Europako Batzordeko Enpresa eta Industriako Zuzendaritza Nagusian eta Belgikan jardun du beharrean eta, gaur egun, Jon Beneitez eta Nagore Fernandez arkitektuekin batera, Arkigreen proiektuan dihardu. Eguaztenean Madrilen egon zen Innpulso Sareko Ekintzaileen I. Topaketan eta horren berri eman digu.

    - Nolatan joan zara Madrilgo jardunaldi horretara?Innpulso Sareak antolatuta, ekintzaileak eta...


  • Iratxe Unanue (Aza Ta Porrua): "Produktu ekologikoek ondo jaten dugun segurtasuna ematen digute"

    Bihar (zapatua, hilak4) Debabarreneko Azoka Ekologikoa hartuko du Urkizuko parkeak hirugarrenez, Eibarko Udalak, Debemenek eta Biolurrek antolatuta. Azokako postuak hartuko dituen karpara doazenek gure herrian eta ingurukoetan modu naturalean ekoitzen diren produktuak ezagutu eta erosteko aukera izango dute goiz osoan. Eta arratsalderako, berriz, dastaketa saioa antolatu dute. Aurtengo egitaraua biribiltzeko, antolatzaileek bisita bi prestatu dituzte. Biharko azokan parte hartuko duen Aza Ta Porrua elkartearen berri eman digu bazkideetako batek.

    - Beste urteetan bezala, aurten ere azokan izango zarete. Zer eskainiko duzue?Elkarteak...


  • Egoitz Zapiain, kalitate arduraduna: "Sagardoaren kalitate gorenarekin batera dignifikazioa lortu nahi dugu"

    Urriaren 4an ospatuko den Sagardo Egunak hainbat berritasun dauzka aurten. Izan ere, aurretik girotzen joateko ekitaldi bi antolatu ditu …eta kitto! Euskara Elkarteak. Batetik, zapatu eguerdian Sagardo Egunaren inguruko erakusketa zabalduko da Untzagako jubilatu etxean. Urriaren 3ra arte, azken urteotako argazkiak eta sagardoa egiteko prozesuarekin lotutako azalpenak eta beste bitxikeriak ikusteko aukera egongo da, bihar eta etzi 12.00etatik 14.00etara eta aste barruan, berriz, 19.15etatik 21.15ak bitartean. Eta urriaren 1ean, eguaztenean, 19.00etan sagardo dastaketa egingo da Iruki sagardotegian, Egoitz Zapiain, Astigarragako Zapiain sagardotegiko kalitate arduradunarekin (izen-ematea doan, 943200918 telefonora deituta, hilaren 29ra arte, gehien jota 20 lagun onartuko dira).

    - Nolako saioa eskainiko duzu eguaztenean?Hiru edo lau sagardo mota eramateko asmoa daukat....


  • Gorka Tagle, Kantabriako Etxea: "Abesbatzako kideak Lambrettetan jaitsiko dira bihar"

    Bihartik (zapatua, hilak 13) aurrera Kantabriako Etxekoek Bien Aparecida amabirjinaren jaiak ospatuko dituzte eta, urteroko moduan, Kantabria aldeko musika eta bestelakoekin gozatzeko aukera egongo da herritik irtetzeko premia izan barik. Horiek antolatzen jardun duen lantaldeko kidea den Gorka Taglek kontatu dizkigu jaiaren nondik norakoak.

    - Zer prestatu duzue aurtengo jaietarako?Bihar arratsaldetik ekingo diogu egitarauari, 19.00etan...


  • Aiora Renteria (Zea Mays): "Indarrez beteriko kontzertua eskainiko dugu"

    - Nolako uda ari da izaten? Kontzertu asko ematen zabiltzate? Uda potentea izan dugu eta oraindik...


  • Antonio Herrero, maketagilea: "Planoei jarraituta, eskalan egiten ditut maketak"

    Bizitza osoa beharrean eman eta gero, jubilatzean zaletasunen bat garatzera animatzen dira asko. Horietako bat da Antonio Herrero: tailerrean beharra egiteari laga eta, libre zituen ordu horiek betetzearren, denborapasa ekin zion etxeen eta bestelako eraikinen maketak egiteari. Horietako batzuk datorren barixakuan, ekainaren 20an, 12.00etan Ipuruako jubilatu etxean inauguratuko duten erakusketan ikusteko aukera izango da, baina aurretik bere zaletasunaren inguruan berbetan egon gara.

    - Nolatan hasi zinen maketak egiten?Orain dela hamaika bat urte hasi nintzen honetan, jubilatu...


bajar

Blog-ak

Kudeaketa

Diseinua eta gauzatzea

Laguntzailea