2014ko Abenduak 18, Osteguna. 11:00


BILATZAILEA


PUBLIZITATEA

ENARA GARCIA / CARMEN LARRAÑAGA: “Gurasoak inoiz gehiago ikusi ez zituzten umeak joan ziren atzerrira”

1936. urtean Gerra Zibila hasi zen Espainian eta askok erbestera jo zuten sarraskitik ihes, tartean umeak. Eibartik ere ahal den moduan kanpora jo zuten gaztetxo askok, eta Ego Ibarra horien izen, datu eta argazkiak batzen dabil azken asteotan. Ikerketan lanean diharduten Enara Garcia eta Carmen Larrañagarekin egon gara berbetan.

-Gerrako Umeen datu eta testigantzak ari zarete jasotzen. Zertan datza ikerketak?
Enara: Gerra Zibilean Eibartik atzerrira joan ziren umeen gainean ikerketegiten dihardugu, Errusia, Ingalaterra, Belgika eta Frantziara joan zirenak. Datuak biltzen ari gara: euren izen-abizenak, jaiotze-data, zenbat urterekin joan ziren atzerrira, gurasoen izenak, non bizi ziren, nora joan ziren atzerrira (lurraldea, herria eta, ahal baldin bada, zein ibilbide egin zuten, askotan batetik bestera mugitzen zirelako), ea bueltatu ziren, noiz bueltatu ziren, bizirik jarraitzen duten ala ez, eta abar.
-Zer da orain arte jaso duzuena?
Carmen: Jende asko etorri da gugana.
Enara: Joan den ostiralera arte 151 izen geneuzkan, baina asteburuan egunkarian agertu zen berria eta 9 izen gehiago jaso ditugu gaur (elkarrizketa astelehean egin zen), beraz, guztira 164 izen ditugu oraingoz.
-Noiz hasi zineten ikerketarekin?
Enara: Orain dela hilabete ekin genion ikertzeari.
-Zein adin tartetako umeak ziren erbestera joan zirenak?
Carmen: 5 eta 12 urte bitarteko umeen berri izan dugu ikerketa hasi
dugunean.
Enara: Eta orain jakin dugu 5 urte baino gutxiagoko umeak ere joan zirela. Txikienak (justu gaur deitu du senitarteko batek) 18 hilabete zituen eta bere anaiarekin joan zen itsasontzian, baina bidaian hil zen. Detaile gogorra da.
Carmen: Pentsa nola elikatu behar ziren ume biak, anaia handia eta txikia, itsasontzian... hori oso zaila da.
-Noiz amaituko da ikerketa?
Enara: 3 hilabeteko lana izatea dago aurrekusita.
Carmen: Hori da ezarrita dagoena. Enarak lan handia egiten dihardu ikerketan eta ea amaitzen dugun denbora honetan. Behintzat ikerketa eginda lagatzea nahiko genuke.
-Zein da ikerketaren helburua? Libururen bat kaleratzea aurreikusten duzue?
Carmen: Lehenik ikerketa egitea da gure asmoa. Gero, udan gutxi
gora behera, Gerrako Umeei omenaldi antzeko bat egitea gustatuko litzaiguke, zerbait polita, izan ere, ume hauetariko asko oraindik bizirik dago. Momentuz Enara informazioa jaso eta jaso dabil, argazkiak batzen, izenak, gutunak... Horren gainean lana egin eta gero ikusiko dugu ea zer egin daitekeen.
-Aurretik bazegoen jasota zerbait Gerra Zibileko Eibarko umeen gainean?
Enara: Ez, lehen aldia da horrelako zerbait egiten dena hemen Eibarren.
Carmen: Enara da honen gainean ikertzen duen lehena. Argazki asko jasotzen ari gara, eta informazio batek beste batengana eramaten gaitu eta horrela gabiltza lanean.
-Urte asko pasa dira Gerra Zibila gertatu zenetik. Zaila da zuek behar duzuen informazioa jasotzea?
Carmen: Urteetan zehar hainbat gauza galdu egin dira eta jendea ere falta da.
Enara: Horregatik eskatu diogu laguntza jendeari, gugan etortzeko, datu
berriak emateko, eta abar. Gerta liteke guk daukagun artxiboko listetan norbait ez agertzea, baina agertu behar zena.
-Nora joan ziren gehien bat ume eibartarrak?
Enara: Hemendik Errusiara joan ziren gehienak eta oso ondo dokumentatuta daude gainera. Frankok Gerra Zibila irabazi eta ez zuen harreman diplomatikorik Errusiarekin. Beraz, Stalin hil eta gero (1953an hil zen) etorri ziren ume horiek bueltan.
Carmen: Nik oroitzen dut nola harrera egin zitzaien etxera bueltan. Untzagan banku baten gainean egon nintzela gogoratzen dut egun hartan.
-Asko etorri ziren?
Enara: Bai, izan ere aurretik ez zuten izan baimenik bueltatzeko.
-Atzerrira joandako ume hauek zein helmuga zeukaten herrialde haietan: familien etxeetara joan ziren, aterpeetara...?
Enara: Lurraldeen araberakoa zen hori. Errusian Umeen Etxeetara joan
ziren eta, kasuen arabera, etxe batetik bestera, etxe batean... ibili ziren
gero. Ingalaterran kanpamentu batera joan ziren lehenik, uste zutelako 3
hilabeteko egonaldia egingo zutela han. Gero, ikusi zuten luzatu egingo zela egonaldia, eta beste kanpamentu batzuetara edo etxeetara bidali zituzten. Frantziara joan zirenen kasuan, ikusi dugu familiek hartu zituztela. Eta Belgikara jo zutenak ere familietan egon ziren.
-Nola lortu zuten kanpamentu edo familiek hemendik joandako umeak onartu eta hartzea?
Carmen: Hemendik joan aurretik oso ondo antolatuta zegoen dena.
Errepublikako Gobernuak eta Eusko Jaurlaritzak antolatutako zerbait izan zen. Orduan ez zegoen ordenagailurik eta telefonoak ziren bezalakoak ziren, baina harritzekoa da nola antolatu zuten guzti hau.
Enara: Gertatu zen, bestetik, kasu batzuetan gurasoek gezurra esan zutela euren umeen adinean. Nola gehienez 18 urte izan zitezkeen joan ahal izateko, gehiago zituztenei urteak kentzen zizkieten.
-Umeak bakarrik edo gurasoren batekin joan ziren erbestera?
Enara: Pertsonalarekin: irakasleekin, medikuekin, apaizekin eta batzuetan
gurasoren batek ere lagundu zien, baina oso arraroa zen hori.
-Gertatu zen, beraz, agian inoiz ez gehiago ikustea berriz euren gurasoak.
Enara: Bai, hala da.

Iritzia eman:

 

1 iritzi eman dira

Iritzi berri bat idatzi ezazu

  • Vir Basurto. Eguna: 2012.02.28. Ordua: 17.01.19


    Lotsagarria iruditzen zait PP alderdiko kide batek ikerketa honetan parte hartzea, izan ere, ezin da ahaztu 1936ko estatu golpea nork eman zuen eta 40 urteko diktadura nork mantendu zuen eta nor egon zen diktadura horren babespean. Barnea pizten zait aitxitxa amamek kontatutakoaren ostean Madrilen Memoria Historikoaren Legearen kontra egin duen alderdiko ordezkariak izatea gure herrian gerrako umeen ikerketan parte hartzen dabilena eta udarara begira omenaldia prestatzen dabilena. Benetan lotsagarri. Ezin da guztiekin ondo geratu, bakoitzak zeinen alde ta zeinen kontra dagoen adierazten hasteko ordua dela iruditzen zait. Ezin da egon gerrako umeen alde, gerra hori sortu zuenaren kontra aurretik bere burua agertu gabe.

HAUTESKUNDEAK 2012

Elkarrizketak

subir

  • Trio Medianoche: “Oso pozik gaude diskoaren grabaketaren emaitzarekin”

    Eibarko Musikari Gazteen Elkarteak Legarren dituen lokaletako grabazio estudioan harrapatu ditugu diskari azkeneko ikutuak ematen. 20 egun buru-belarri eman dituzte lanean eta oso pozik daude emaitzarekin. Trio Medianoche hirukoteak estudio batean egiten duen lehendabiziko diskoari “Viajando con el Trío Medianoche” izena jarri diote. Diska eskuratu nahi duenak aukera paregabea izango du laster; izan ere, salgai jarriko dute Coliseoan, abenduaren 19an (barixakuan) emango duten kontzertuan.

    - Nolakoa da Legarren grabatu duzuen diskoa?Eibarren aspalditik hain ezaguna eta preziatua den...


  • Teresa Toda, Sare-ko partaidea: “Dispertsioarekin amaitzeko, bultzada indartsuena Euskal Herrian eman behar dugu”

    Datorren eguenean, hilaren 18an, Joseba Azkarraga eta Teresa Toda Sareko partaideek hitzaldia emango dute Portalean, 19.00etatik aurrera. Biak ere “Euskal Presoen dispertsioaren” inguruan jardungo dute, kaleratu berri duten liburuaren harira. Euskal preso, iheslari eta deportatuen eskubideen aldeko sare herritarraren buru dira Azkarraga sailburu ohia eta Toda kazetaria; azken hau, gainera, preso ere egondakoa. Euren lanaren ardatz da “ideologia anitzeko lagunen arteko lana baliatuz, inoren aurka jo barik, eskubideen urraketarekin amaitzea”.

    - Zergatik sortu zenuten Sare herri-plataforma?Urteetan nabaria izan da, eta da, euskal...


  • Oskar Arantzabal, ekonomilaria: “Azpilkuetaren ekarpenik sonatuena diruaren teoria kuantitatiboa da”

    Oskar Arantzabal Donostian bizi den gure herriko ekonomialariak Arrate Kultur Elkarteak antolatutako hitzaldia eskainiko du Kultun bertan datorren eguaztenean, hilaren 10ean, 19.00etatik aurrera. Oraingoan, “Azpilkueta ekonomiaren aintzindari” liburua ardatz hartuta, horren inguruan burututako ikerketaren berri emango digu. Juan Zelaia sariaren azken edizioan berak irabazi zuen saiakera arlokoa aipatutako lanarekin eta, horrez gain, Euskal Antzerkizaleen Taldeko partaide ere bada Arantzabal. Hurrengo eguaztenean, hilaren 17an, “Iruñea, izanaren hondamendia” DVDaren proiekzioa eta mahaingurua eskainiko dira Kulturalean.

    - Zer du berezia Azpilkueta liburuaren protagonistak, ekonomilaria baino gehiago legelaria eta...


  • Ainara Lavado (...eta kitto! Euskara Elkartea): "Gazteen artean euskeraren erabilera igo nahi dugu"

    ...eta kitto! Euskara Elkartearen misioa euskararen erabilera sustatzea da. Horretarako hainbat jarduera eta programa garatzen ditu urtean zehar. Azken 15 urtetan, Eibarko Udalak hala eskatuta, euskararen erabileraren kale neurketa ere burutzen du ...eta kitto!k, urria erdialdean, urtero-urtero. 2013an 18 eta 28 urte bitarteko gazteen arteko euskeraren erabilpena aztertu zen. Ikerketa hau zuzendu zuen ...eta kitto! Euskara Elkarteko Normalizazio arduraduna den Ainara Lavadok eman digu guzti honen berri.

    - 2013an Eibarko gazteen artean euskeraren erabilera aztertu zen. Zein izan zen gazteak...


  • Maider Carrasco, makillatzailea: "Fantasiazko makillajeak ditut gustokoen"

    Aurreko asteburuan, azaroaren 29tik abenduaren 1era bitartean Bilbao Exhibition Centre-k "Expocosmetica Bilbao, Beauty, Wellness & Fashion" delakoa, edertasun integralari eskainitako Euskadiko lehen azoka hartu zuen eta, horren barruan egin zen Euskadiko Jai-makillaje II Txapelketan Maider Carrasco eibartarrak bigarren saria jaso zuen.

    - Aurretik horrelako txapelketetan ibilitakoa zara?Iaz amaitu nuen estetika ikasten eta,...


  • Eibarko EHE: "Herritarrak euskeraz bizitzeko hautua harrotasunez hartzera animatu nahi ditugu"

    Orain dela 35 urte, azaroaren 4an Durangon egin zen mahainguruan sinatu zuten Euskal Herrian Euskaraz elkartearen sortze-agiria. Urte hauetan guztietan elkarteak egindako ibilbidean, gure hizkuntzaren alde hamaika ekimen garatu dituzte elkarteko kideek, beti ere Euskal Herri euskalduna lortzeko asmo nagusiari jarraituta. Amagoia Gomez, Alexandra Arriola eta Nerea Barruetabeña Eibarko EHE-n beharrean dihardutenetako kideetako hiru dira eta, urtemugaren aitzakiarekin, elkartearen martxa eta beste kontu batzuk azaldu dizkigute.

    - Zertan zabiltzate Eibarko Euskal Herrian Euskaraz taldekoak?Gaur egun bost bat lagunek...


  • Leticia Martinez-Alcocer, "Viaje al centro del corazón" liburuaren egilea: "Sexu-abusuak gainditzeko ezinbestekoa da isiltasuna apurtzea"

    Azaroaren 25a emakumeen kontrako indarkeria salatzeko nazioarteko eguna da eta, horren harira ekitaldi ugari antolatu ditu Eibarko Udaleko Berdintasun Arloak, Eibarko Emakumeen Mahaiarekin elkarlanean. Egitarau mamitsu horren barruan, gaur (eguena, hilak 27) Leticia Martinez-Alcocer Portalean, liburutegian egongo da, 19.00etatik aurrera "Viaje al centro del corazón" bere liburua aurkezten. Orain dela 31 urte Madrilen jaio bazen ere, haurtzaroa eta gaztaroko lehenengo urteak Eibarren igaro zituen Leticiak. Salamancan eta Deuston Historia ikasi ondoren Madrilen historia- eta kultur-ondareari buruzko Masterra egin zuen. Madrilgo Mapfre Fundazioan ibili da lanean kultur-ekitaldiak eta batez ere erakusketak antolatzen. Udaz geroztik Eibarren dago eta bere nahia hemen lan egin ahal izatea da.

    - Nola sortu zen liburu hau egiteko ideia?Orain dela 20 urte, txikia nintzenean, sexu-abusua...


  • NK3: "Proiektu berriarekin kontzertuak ematen hasteko irrikitan gaude"

    Irene Saceda, Ainhoa Arroitajauregi eta Ane Escolar hirukotea ETB-1eko A ze banda! kantu lehiaketan ikusteko aukera izan genuen, emititu zuten bigarren saioan Enkoreren "Airea" abesten. Gazte eibartarrek osatutako NK3 taldeak ez zuen lortu hurrengo fasera pasatzeko txartelik, baina horrek ez die aurrera egiteko gogorik kendu. Are gehiago, esperientzia hori atzean laga eta proiektu berriei gogotsu heltzeko irrikitan daudela esan digute.

    - Nola animatu zineten "A ze banda!" lehiaketarako izena ematen?Ni (Irene) aurretik ETB-ko beste...


  • Pepe Viyuela, aktorea: "Antzerkiarekin maitemintzeko aukera izango duzue barixakuan Eibarren"

    Barixakuan, hilaren 14an 20.30etan El baile antzezlana ikusteko aukera izango dugu Coliseo Antzokian (sarrerak interneten kutxabank.es helbidean salgai). Bertan Pepe Viyuela aktore ezagunak hartuko du parte Susana Hernandez eta Carles Moreurekin batera. Edgar Nevilleren El baile 50. hamarkadan estrenatu zen. Garai hartan sekulako arrakasta izan zuen: 7 urte egon zen eszenatokietan eta pelikula bat ere egin zuten. Barixakuan ikusiko dugun bertsioa Bernando Sanchez-ena da eta zuzendaria, berriz, Luis Olmos. El baile-ri buruz berba egiteko Pepe Viyuela Logroñoko aktore ezagunarekin hitzegin dugu.

    - Zenbat denbora daramazue antzezlanarekin eta zer ikusi ahal izango dugu Coliseoan?Urtebete...


  • Norone Bizkarra (Artezi tapizeria): "Altzariak tapizatu baino, zaharberritu egiten ditugu"

    Miguel de Aginaga kalean, orain dela gutxira arte Serafin tapizeria zegoen tokian Artezi kooperatiba zabaldu berri dute Norone Bizkarra eta Iratxe Artiach durangarrek. Bazkide biek altzarien diseinuarekin eta dekorazioarekin lotutako ikasketak egin dituzte eta, Eibar eta inguruan zegoen tapizero bakarrak jubilatu eta negozioa itxi behar zuela jakin bezain laster, birritan pentsatu barik berakin berba egitera etorri eta erreleboa hartu diote.

    - Nola animatu zineten horrelako kooperatiba sortzera?Iratxek eta biok altzarien diseinuarekin...


bajar

Blog-ak

subir

bajar

Kudeaketa

Diseinua eta gauzatzea

Laguntzailea